قسمت دوّم شيخ اجل در بوستان كه چه كسانى اقتفا كرده است در كتاب بوستان ، ما به اسم چند تن از عرفا ، از قبيل بايزيد بسطامى و شبلى و جنيد بغدادى و معروف كرخى و حاتم اصم و ذو النون مصرى و داود طائى و شفيق بلخى برميخوريم كه هريك از آنان به اختصار در تعليق بر بوستان معرفى شده است . علاوه بر اينان ، شيخ سعدى ، شهاب الدين ابو حفص عمر بن محمد سهروردى شاعر و عارف شيراز را مرشد خود خوانده است و در كتاب گلستان كه پس از بوستان نوشته شده ، شيخ اجل از حجة الاسلام غزالى و « ابن الجوزى » نام برده و ضمن اشعار بوستان ، بيتى از حكيم ابو القاسم فردوسى و بيتى ديگر از حكيم عنصرى را تضمين كرده است . بيگمان سعدى شيراز كه در هر وادى ، چندى رحل اقامت افكنده و ديار عرب و كشور مصر و دولتهاى مغرب را ديده و شايد به هندوستان و كاشغر هم سفر كرده باشد ، به شعر و نثر عرب و ترك بىتوجه نبوده است ، مخصوصا احمد بن طيب متنبى و ابو عثمان بحر بن عمرو جاحظ ، مورد نظر او بوده‌اند . حال بايد ديد كه آثار هريك از بزرگان چگونه در كتاب بوستان منعكس شده است . 1 - جاحظ ، صاحب كتابهاى « الحيوان » و « التاج » و « المحاسن و الاضداد » و « البخلاء » و ديگر كتب در باب بلاغت و فصاحت ، شيوه‌يى ويژه داشته و از تركيب سبكهاى ادبى تازى و فارسى روشى خاص خود بوجود آورده بود . داستانهاى مربوط به پادشاهان قديم ايران ، بيشتر از راه كتابهاى جاحظ در ادبيات فارسى وارد شده و در اين باب كتاب التاج او شايد از ديگر كتابهايش مؤثرتر افتاده است . تفنن در سخن و آميختن هزل و جد از شاهكارهاى جاحظ است . استاد اجل ، سعدى نيز چنين روشى را در نثر و نظم فارسى ابداع كرده و طراوت